Simon Verbeeck

Simon Verbeeck

Opleiding
Landschapsarchitectuur
Lichting
2019
E-mail
simon@lola.land

Metropolitaan Drinkwaterpark Antwerpse Kempen

Vlaanderen bevindt zich in een droogtecrisis die stilaan escaleert tot een echte droogteramp. Het grondwater, waarvan Vlaanderen in grote mate afhankelijk is als voornaamste waterbron, verdroogt tijdens de zomerkwartalen en wordt ontoereikend om het gewest adequaat te voorzien. Vanaf 2020 zal de Vlaamse Overheid met een afschakelplan de kraan selectief dichtdraaien. Na mijn analyse en ontwerpend onderzoek werd het duidelijk dat er maar een ding is dat ruimtelijk ontwerp in deze droogtecrisis binnen de versnipperde ruimtelijke structuur van Vlaanderen integraal kan oplossen: de drinkwaterproductie. Dit kan uitgerold worden in de zandgronden van de Kempen waar veel regenwater kan infiltreren en worden vastgehouden. Het herstellen van de infiltratie- en buffercapaciteit binnen één van de Kempense deelwaterbekkens kan jaarlijks voldoende water genereren om heel Vlaanderen van drinkwater te voorzien. Als uitwerking stelde ik voor om dit te realiseren in het bekken van de Beneden Schijn bij Antwerpen. De vele onbebouwde stedelijke percelen, de verdroogde verloederde landbouw en de naaldbossen die hun productiefunctie verloren maken een ingrijpende transitie hier mogelijk. Daarbij is het niet onbelangrijk dat de ligging nabij een grootstad als Antwerpen ervoor zal zorgen dat de nieuwe landschappen en bijkomende recreatieve kansen voor veel meer mensen iets kunnen betekenen dan in het achterland. Als uitwerking transformeer ik vier types van landschappen die het waterbekken omvormen tot een drinkwater¬batterij, dat tegelijkertijd ook een nieuw toekomstperspectief biedt voor de lokale economie, recreatie en ecologie. De infiltratie- en buffercapaciteit van deze waterbatterij zal in stand gehouden worden door het ontwerpen van ecosystemen waarin dieren worden ingezet als landschapsingenieurs die het landschap low cost beheren en transformeren. Door het uitbetalen van de ecosysteemdiensten van deze percelen met betrekking tot de drinkwaterproductie (kwan¬titeit en kwaliteit) en de natuurondersteunende duurzame vormen van landbouw die daarop mogelijk zijn kunnen ze de landeigenaren meer opleveren dan nu het geval is. Als methode om het landschap te transformeren wordt in deze thesis een combinatie van architecturale ontwerpelementen (zoals paden met geïntegreerde stuwdammen) en het activeren van natuurlijke processen (zoals de introductie van bevers en hun dammen) voorgesteld. De nieuwe drinkwa¬terlandschappen zullen een doorlopende groenstructuur vormen in de valleien rond Antwerpen, te vergelijken met de groene scheggen van Amsterdam en het green fingerplan van Kopenhagen. Er ontstaat met name een ‘metropolitaan’ landschap dat de Antwerpse agglomeratie van het Beneden Schijnbekken op een recreatieve manier - door het aanleggen van fietssnelwegen - verbindt met de binnenstad en dat aansluit op de nieuwe groenstructuur die de overkapping van de ring vormt. Daarnaast bieden deze nieuwe landschappen ook mooie kansen voor een betere metropolitane leefkwaliteit. Het zijn immers verkoelende groene ruimtes bij een stad die steeds meer te maken krijgt met het heat island effect en met een slechte luchtkwaliteit. De drinkwaterwinning is zichtbaar ontworpen in het landschap, waardoor het verhaal van de drinkwaterproductie, het metropolitane drinkwaterpark en de industriële kant van dit landschap beleefbaar wordt.

Afstudeercommissie: Lodewijk van Nieuwenhuijze (mentor), Steven Delva en Jorryt Braaksma. Toegevoegde leden t.b.v. het examen: Marieke Timmermans en Niké van Keulenx.

Terug naar lijst
Delen