Het onderzoek

De gevolgen van klimaatverandering voor mens én dier, voor natuur én cultuur, voor biodiversiteit én het menselijk (samen)leven zijn immens. Wetenschappers zijn het erover eens dat klimaatverandering het gevolg is van menselijk handelen, in het bijzonder vanwege de uitstoot van broeikasgassen. De bouw draagt hier fors aan bij – volgens inschattingen is de bouw wereldwijd verantwoordelijk voor maar liefst 37% van de totale uitstoot. Dat we anders moeten bouwen is daarom evident. Vanuit het vakgebied is daarom de afgelopen jaren volop ingezet op het ontwikkelen van duurzame bouwmaterialen (minder beton, meer hout), een duurzamere bouwketen (elektrificatie van materieel, vermindering van transport) en de vermindering van afval (circulair en aanpasbaar bouwen).

Hoe waardevol deze benadering ook is, het is niet genoeg als we blijven bouwen zoals we nu bouwen: dezelfde woningen, sportvoorzieningen, wegen, parken en agrarische cultuurlandschappen, alleen dan technisch duurzamer. Fundamentele verandering is nodig. Om die verandering vorm te geven en in gang te zetten, moeten we leren anders te denken, te handelen en te ontwerpen ten aanzien van de samenleving, de economie en de politiek. Juist vanuit dit perspectief kunnen we de noodzaak om anders te bouwen – niet alleen technisch, maar ook structureel, ruimtelijk en procesmatig – zien als een kans om enerzijds de bouwketen te herdenken en anderzijds de inrichting van de wereld voor mens, dier en samenleving te herdefiniëren. Daaraan wil het onderzoek van het lectoraat Climate, Space and Politics bijdragen, vanuit het eigen vakgebied en met een specifieke expertise over de ruimtelijke dimensie van de wereld en de vormgeving en ontwikkeling ervan.

Het onderzoek is samen te vatten in de volgende twee vragen:

• Hoe kan ruimtelijk ontwerp bijdragen aan de noodzakelijke transitie van de (on)gebouwde omgeving op deze drie schaalniveaus?

• Hoe kunnen ruimtelijk ontwerpers – architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten – bewoners en gebruikers helpen om daarin zelf verantwoordelijkheid te nemen en te dragen, zodat zij een antwoord kunnen bieden op de urgente uitdaging die het veranderende klimaat met zich meebrengt?