Anna Zań

Anna Zań

Opleiding
Architectuur
Lichting
2021
E-mail
zan.anna@hotmail.com

Earthworks

Aardewerken

De transitie van materiaalproductie

Elke plaats heeft zijn eigen bodemsoort wat je terugziet in de topografie van de omgeving, de vegetatie, het klimaat en in de geschiedenis van de lokale architectuur.

Wij, de moderne mens, hebben het bouwen met lokale grondstoffen, hergebruik en gebruik van dat wat beschikbaar is, vervangen door een blind vertrouwen in technologie. In de loop der jaren is de productie van lokale, plaatsgebonden grondstoffen op regionale schaal verdrongen door de productie van universele, bewerkte materialen op wereldschaal. Wij ontginnen natuurlijke hulpbronnen en maken er verwerkte materie van. Wat in miljoenen jaren door de natuur is gevormd, hebben wij in minder dan 100 jaar weten te vernietigen en uit evenwicht gebracht.

Om de harmonie tussen de gebouwde en de natuurlijke omgeving te herstellen, moeten we het sterke onderscheid uitwissen dat we tussen die twee hebben gecreëerd. Om te beginnen bij de manier waarop we de lokale, natuurlijke grondstoffen gebruiken.

Earthworks gaat over het herstellen van de cultuur van natuurlijk bouwen.

In mijn project stel ik voor om een voormalige cementfabriek (ENCI Maastricht) te behouden en geleidelijk te gaan (her)gebruiken voor de productie van ruw bouwmateriaal op basis van de lokale grondstof van Limburg - leem. Ik ben gefascineerd door het oude vakmanschap van bouwen met ruwe aarde uit die regio, het ambacht dat bijna volledig verdwenen is, maar dat een uiterst duurzame manier van bouwen is, met de mogelijkheid van oneindig hergebruik.

In vergelijking met cement vraagt de produktie van ruwe aarde geen zware bewerking - alleen de juiste samenstelling van grondkorrels, soms vezels, water en tijd om te drogen - om een constructie van hoge kwaliteit te krijgen. Omdat het niet met toevoegingen is behandeld, kan het aardmateriaal na ontmanteling oneindig vaak worden hergebruikt of gewoon uit elkaar vallen, aan het einde van de levensduur van het gebouw, zonder sporen in het milieu achter te laten.

Op dit moment is het moeilijk om op deze manier te bouwen, omdat er een tekort is aan mensen die deze technieken beheersen. Ook een gebrek aan regelgeving voor deze manier van bouwen, een gebrek aan kennis bij ons (architecten) die ermee zouden moeten gaan ontwerpen, maar nog belangrijker - het gebrek aan bekendheid met- en vertrouwen van het publiek in deze manier van bouwen houdt het tegen.

De implementatie van Earthworks - vier nieuwe constructies gemaakt met ruwe aarde, op het terrein van ENCI Maastricht- is de eerste fase van de transitie van de materiaalproductie. Het richt zich op het ontwikkelen en verzamelen van kennis over bouwen met ruwe aarde en materiaalproductie en de introductie daarvan bij het publiek. Een overgang in de manier waarop we bouwen kan niet gebeuren zonder een nieuwe manier van denken. Ervaring, gebruik en acceptatie zijn cruciaal om deze transitie te laten plaatsvinden.

Zelf gebouwd met 4 verschillende technieken met ruwe aarde, vertelt Earthworks het verhaal van het materiaal en de sterke en kwetsbare punten. Het project nodigt de bezoeker uit om de sfeer en tactiliteit van het bouwen met ruwe aarde zelf te ervaren. Earthworks gaat ook over het opnieuw aanleren van een houding ten opzichte van de gebouwde omgeving; een houding van zorgvuldig en liefdevol handelen, waarbij onderhoud en hergebruik van materialen normaal zijn, waarbij materiaal-erosie en -verval worden geaccepteerd, en waarbij we opnieuw leren om eenvoudiger en bescheidener te bouwen om echt te kunnen voortbestaan.

Aarde als bouwmateriaal heeft nog geen lobby, ik hoop dat mijn afstudeerproject zal bijdragen aan meer herkenbaarheid en waardering voor deze bescheiden manier van bouwen.

 

Afstudeerdatum: 23 augustus 2021
Afstudeercommissie: Uri Gilad (mentor), Hannah Schubert, Dingeman Deijs
Toegevoegde leden t.b.v. het examen: Machiel Spaan en Marlies Boterman

 

Terug naar lijst
Delen